Prostaatproblemen

De prostaat is een geslachtsklier die bij mannelijke honden en katten in de bekkenholte ligt. De klier bestaat uit twee helften die van elkaar zijn gescheiden door bindweefsel. Onder invloed van geslachtshormonen produceert deze klier vocht dat deels naar de blaas wordt afgevoerd. Tijdens de paring mengt dit vocht met het sperma; dit vormt samen het ejaculaat.


Bij ongeveer 75 % van de reuen is de prostaat afwijkend en vooral ongecastreerde reuen ouder dan 6 jaar lopen meer risico. Een afwijkende prostaat veroorzaakt niet altijd klachten. De meest voorkomende afwijkingen zijn:

  1. Benigne prostaathyperplasie (BPH). Dit is een goedaardige vergroting van de prostaat onder invloed van geslachtshormonen en komt eigenlijk bij alle ongecastreerde honden voor. De meesten hebben er geen last van.
  2. Prostatitis. Dit is een ontsteking van de prostaat welke wordt veroorzaakt door bacteriën. Het wordt vaak gezien in combinatie met blaasinfecties en BPH. Er bestaat een acute en een chronische vorm.
  3. Prostaatcysten en -abcessen. Wanneer vloeistof in het klierweefsel ophoopt ontstaan er cysten. Deze worden vaak gezien bij BPH maar kunnen ook worden veroorzaakt door een testikeltumor. Wanneer een cyste geïnfecteerd raakt met bacteriën ontstaat er een abces.
  4. Prostaatcarcinoom (kwaadaardige tumor). Gelukkig komen kwaadaardige tumoren in de prostaat weinig voor. Enkele rassen lopen meer risico: de Bouvier, Beagle, Doberman en Shetland Sheepdog.

Verschijnselen

  • Geen. De meeste reuen vertonen geen verschijnselen. Een vergrote prostaat kan bij toeval worden ontdekt tijdens bijvoorbeeld de jaarlijkse gezondheidscontrole.
  • Verminderde vruchtbaarheid. Door de afwijkende prostaat kan de hond minder vruchtbaar zijn. Bij dekreuen op leeftijd komt dit veel voor.
  • Persen op de ontlasting. Wanneer de prostaat groter wordt kan deze de passage van ontlasting belemmeren. Het duurt langer voordat de hond de ontlasting kwijt kan. Ook is de ontlasting vaak platter.
  • Bloedverlies uit de penis. Door kleine bloedingen in het klierweefsel kan er bloed lekken uit de penis. De urine kan hierdoor rood worden of de hond kan bloeddruppels verliezen onafhankelijk van het plassen.
  • Pijnlijke buik. Wanneer de prostaat geïnfecteerd is met bacteriën of wanneer deze sterk vergroot is, kan de prostaat erg pijnlijk zijn. Dit uit zich vaak in buikpijn, zeker als ook de passage van ontlasting wordt belemmerd. Een hond met buikpijn staat vaak met een bolle rug.
  • Algehele malaise. De hond kan sloom zijn, een slechte eetlust hebben en vermageren.

De meeste honden laten geen duidelijke verschijnselen zien. Als u één van de verschijnselen opmerkt of u twijfelt, maak dan gerust een afspraak ter controle.

Diagnose
Aan de hand van de ziekteverschijnselen en het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Een vergrote prostaat is vaak voelbaar bij rectaal onderzoek. Door de zwaartekracht kan de vergrote prostaat vanuit de bekkenholte in de buikholte zakken. Deze kan dan worden gevoeld als een dikte in het achterste deel van de buik.

In sommige gevallen is een röntgenfoto of echo nodig om de prostaat te beoordelen. Wanneer de hond ook last heeft van plasproblemen wordt een urineonderzoek uitgevoerd. Bij een verdenking op een kwaadaardige tumor kan een biopt worden genomen. Dit vindt plaats onder echobegeleiding.

Behandeling
De meest effectieve en definitieve behandeling is een operatieve castratie. Wanneer de hond echter een vergroot narcoserisico heeft kan worden gekozen voor een chemische castratie. Hiervoor  wordt een Suprelorin ® implantaat onder de huid wordt geplaatst, vergelijkbaar met het plaatsen van een identificatiechip. Het effect is tijdelijk; afhankelijk van de hond en het gekozen implantaat 6 maanden tot 2 jaar. Wanneer de hond vruchtbaar moet blijven kan er worden behandeld met Ypozane ® tabletten. Ook dit effect is tijdelijk en duurt ongeveer 6 maanden.

Wanneer er sprake is van een bacteriële infectie worden antibiotica ingezet voorafgaand aan de castratie. Cystes en abcessen kunnen onder begeleiding van een echo worden leeggezogen. In enkele gevallen worden deze operatief verwijderd. Dit is echter een moeilijke operatie en er komen redelijk veel complicaties voor.

Bij prostaatcarcinomen is een behandeling vaak niet mogelijk. Vaak zijn er al uitzaaiingen aanwezig in bijvoorbeeld de longen of het skelet. Een operatie is erg ingrijpend en weegt niet op tegen de beperkte overlevingstijd. Wel kan soms de tumorgroei worden geremd en kunnen de verschijnselen worden verminderd. Hiervoor worden specifieke pijnstillers ingezet.

Prognose
Een goedaardige vergroting van de prostaat zonder bacteriële infectie heeft een uitstekende prognose. De klachten verdwijnen vaak vrij snel na (operatieve of chemische) castratie of behandeling met tabletten. Bacteriële infecties zijn soms lastiger te behandelen omdat antibiotica niet goed in de prostaat terechtkomen. De ontsteking kan dan chronisch worden. Cystes en abcessen kunnen ook lastig te behandelen zijn. Prostaatcarcinomen hebben een zeer slechte prognose.