Oorontsteking

Het oor bestaat uit drie verschillende onderdelen; het uitwendige oor, het middenoor en het binnenoor. Het uitwendige oor dient om geluiden op te vangen en de oorsprong ervan te bepalen. Het middenoor zet de trillingen in de lucht om in trillingen in een vloeistof. Het binnenoor interpreteert het geluid en bevat daarnaast het evenwichtsorgaan. Hoewel het uiterlijk van het oor per ras verschilt is de basis voor alle honden en katten hetzelfde.

De gehoorgang is bekleed met huid, waarop een laagje oorsmeer ligt. Daarnaast leven er bacteriën en gisten in de gehoorgang. Wanneer er veranderingen plaatsvinden in de gehoorgang kan een oorontsteking ontstaan. Deze veranderingen kunnen op verschillende plekken ontstaan; in de huid, in de samenstelling van het oorsmeer of in de samenstelling van de bacteriën en gisten. Daarnaast kunnen er van buitenaf veranderingen in de gehoorgang, zoals een grasaar. Ook oormijten kunnen een oorontsteking veroorzaken, dit wordt voornamelijk bij jonge dieren gezien.

Verschijnselen

  • Jeuk. Uw dier schudt met zijn hoofd of krabt aan de oren. Als u hem bij de oren aait kan hij dit erg lekker vinden en tegen uw hand gaan hangen. Bij sommige oorontstekingen is de jeuk erg heftig en opvallend.
  • Pijn. Een oorontsteking kan ook juist erg pijnlijk zijn. U mag hem niet bij de oren aaien of u mag in ernstige gevallen helemaal niet aan de kop zitten. Ook kan uw dier piepen of janken als hijzelf in het oor krabt of als u bij de oren aait.
  • Stank. Uw dier ruikt sterk uit de oren. Dit kan een zurige lucht zijn of juist een muffe geur. Soms is de normale geur van uw dier sterker in de oren dan elders op het lichaam.
  • Roodheid. Aan de binnenkant van de oorschelp, bij de opening naar de gehoorgang, kan de huid rood zijn.
  • Oorsmeer. Uw dier heeft veel oorsmeer in de opening naar de gehoorgang zitten. Soms vliegen de spetters in het rond als uw dier met de kop schudt of aan de oren krabt. Het oorsmeer kan gelig, donkerbruin, zwart, groenwit of rood zijn.
  • Verdikking en verkleuring van de huid. De huid aan binnenkant van de oorschelp kan verdikken en ruw worden. De opening van de gehoorgang kan hierdoor vernauwen. Dit is vooral zichtbaar bij een langdurige oorontsteking. De huid kan zelfs verkleuren naar grijs of bruinzwart door ophoping van pigment.
  • Dikke oorschelp. Sommige dieren hebben plots een dikke en warme oorschelp. Vaak wordt de kop hierbij scheef gehouden. De oorschelp is pijnlijk bij aanraking. Dit is een bloedoor (othematoom) en wordt veroorzaakt doordat bij het schudden of krabben een bloedvat in de oorschelp kapot gaat.

De meeste dieren laten duidelijke verschijnselen zien, maar soms zijn deze wat minder goed zichtbaar. Als u één van de verschijnselen opmerkt of u twijfelt, maak dan gerust een afspraak ter controle.

Oorontsteking bij een hond

Diagnose
Aan de hand van de verschijnselen en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek wordt de diagnose gesteld. Met een speciale oorlamp (otoscoop) worden beide oren onderzocht. In verband met de in te stellen behandeling wordt gecontroleerd of beide trommelvliezen nog heel zijn. Soms moeten de oren hiervoor eerst gespoeld worden. Indien uw dier dit niet goed toelaat kan een roesje noodzakelijk zijn. Daarnaast wordt er een monster van het oorsmeer met behulp van de microscoop onderzocht op aanwezigheid van oormijt en/of gisten. Dit onderzoek wordt direct op de praktijk uitgevoerd.

Oormijt van de kat

Behandeling
Afhankelijk van de oorzaak en de ernst van de oorontsteking wordt een behandeling gekozen. Als de trommelvliezen kapot zijn wordt een behandeling met tabletten ingesteld. Een oorzalf mag namelijk niet in het middenoor terecht komen, omdat dit schade kan geven aan het gehoor. Wel mogen de oren worden gespoeld. De trommelvliezen kunnen gelukkig wel herstellen, waarna indien nodig alsnog een oorzalf kan worden toegepast.

Als de trommelvliezen heel zijn wordt een oorzalf gekozen op basis van de bevindingen in het oorsmeermonster. Het is belangrijk dat de oorzalf in de gehele gehoorgang terecht komt. Hiervoor moet de zalf met behulp van het bijgeleverde opzetstuk diep in de gehoorgang worden aangebracht. Daarna wordt de oorzalf ingemasseerd. De meeste dieren vinden het toedienen van de oorzalf vervelend omdat dit pijn doet. Echter, als de oorzalf niet in de gehele gehoorgang terecht komt zal de ontsteking niet genezen. De ontsteking kan hierdoor chronisch worden en is dan nog moeilijker te genezen.

Na afloop van de behandeling worden beide oren gecontroleerd met behulp van de otoscoop. Wanneer de oorontsteking is genezen kan de behandeling worden stopgezet. Soms is daarna regelmatig schoonmaken met een speciale oorreiniger noodzakelijk. Deze oorreiniger verkleint de kans dat een oorontsteking terug komt. Vraag ernaar bij uw dierenarts of paraveterinair.

Als bij de controle blijkt dat de oorontsteking niet is genezen kan de behandeling worden verlengd of kan een andere oorzalf worden gekozen. Indien nodig worden de oren (nogmaals) gespoeld. Soms is een extra behandeling met tabletten noodzakelijk.

Wanneer uw dier een bloedoor heeft moet ook dit worden behandeld. De eerste keer kan het bloed uit de oorschelp worden verwijderd met behulp van een injectiespuit. Er is echter een grote kans dat de oorschelp daarna weer volloopt met bloed. In dat geval is een operatie nodig om de huid weer aan het kraakbeen van de oorschelp vast te hechten.

Prognose
Indien een oorontsteking op tijd, met de juiste medicatie en gedurende voldoende tijd wordt behandeld is de prognose zeer gunstig. Het is daarom belangrijk om bij verschijnselen zo snel mogelijk op consult te komen. Daarnaast is het belangrijk om na de behandeling de oren te laten controleren. Van buitenaf is niet goed zichtbaar of een oorontsteking geheel is genezen; het is noodzakelijk dit met een otoscoop te laten controleren. Wanneer de oorontsteking nog niet geheel is genezen kan de behandeling vervolgens worden verlengd tot deze geheel is genezen.

Wanneer een oorontsteking niet juist wordt behandeld kan deze chronisch worden. De bacteriën die erbij betrokken zijn kunnen resistent worden tegen antibiotica en zijn dan moeilijk tot niet te behandelen. Daarnaast wordt door chronische irritatie de gehoorgang nauwer, waardoor deze gevoeliger wordt voor ontstekingen. Ook kan uw dier hierdoor minder goed horen. Daarnaast kan een chronische oorontsteking zeer pijnlijk zijn. Hierdoor kan ook de algehele conditie van uw dier verslechteren. Dit betekent dat de prognose van een onjuist behandelde oorontsteking slecht tot zeer slecht is!