Kat: Sterilisatie/Castratie

Sterilisatie poes

Poezen worden gemiddeld 1 x per maand krols. Dit is sterk seizoensgebonden; ze worden vaker krols in het voorjaar en de zomer, in de herfst en de winter niet. Tussen de 4 en 12 maanden leeftijd worden de meeste poezen voor het eerst krols, met een gemiddelde rond de 7 maanden. Bij jonge poezen kan de krolsheid nog heel onregelmatig zijn. Gemiddeld is de poes één tot twee weken krols per keer. Als de poes gedekt is tijdens de krolsheid, maar niet drachtig is, komt de krolsheid pas na 6 weken weer terug. Een dracht van een poes duurt ongeveer 64 dagen. Krolse poezen zijn meestal te herkennen aan de overdreven aanhaligheid, de kont of staart overdreven omhoog gooien bij aanraking, het onrustige en luidruchtige gedrag en soms aan het in huis gaan plassen.

Poezen kunnen om verschillende redenen worden gesteriliseerd:

  • Kan niet meer drachtig worden
  • Geen krolsheden meer
  • Kan geen baarmoederontsteking meer krijgen
  • Minder kans op melkkliertumoren
  • Geen kans op goedaardige vergroting van de melkklieren
  • Vermindert wegloopgedrag
  • Huiselijker gedrag

Met name de kans op melkkliertumoren bij de kat wordt sterk gereduceerd bij sterilisatie op jongere leeftijd. Bij katten zijn deze tumoren in de meeste gevallen kwaadaardig en de kans hierop neemt met de leeftijd toe.

Vergrote melkklieren bij de kat (omlijnd gebied)

Uiteraard zitten er ook wat nadelen aan een sterilisatie:

  • Het is een operatie onder algehele narcose met het daarbij horende (beperkte) risico
  • De stofwisseling van de kat verandert na de sterilisatie; hierdoor krijgt de kat meer aanleg om zwaarder te worden

Wij adviseren poezen te steriliseren op een leeftijd van 6 maanden. De operatie is op deze leeftijd makkelijker uit te voeren vanwege het beperkte buikvet, waardoor de operatie minder lang hoeft te duren. Op deze leeftijd zijn de organen bovendien voldoende volgroeid om een narcose goed te doorstaan. Na de sterilisatie kunt u het beste overgaan op een speciaal dieet om overgewicht te voorkomen. Dit kan met bijvoorbeeld Hill's Vetessentials, speciaal voor de gecastreerde en gesteriliseerde kat.

Strikt genomen is de benaming sterilisatie niet goed en zou het een castratie genoemd moeten worden. Bij de operatie worden namelijk de eierstokken weggehaald. De kat wordt onder narcose gebracht en de buik wordt voorbereid voor de operatie. Na het scheren en schoonmaken wordt er een kleine snede ter hoogte van de navel gemaakt in de huid en de buikwand. Daarna worden de eierstokken stuk voor stuk opgezocht, afgebonden en verwijderd. Er wordt voor het sluiten van de buik nog gecontroleerd op eventuele kleine nabloedingen. Als dit niet het geval is, wordt de buik weer dichtgehecht en is de operatie klaar. Na de operatie moeten de hechtingen gedurende 10 dagen beschermd worden, zodat de kat niet aan de wond kan komen. Dit kan door middel van een kraag of een Medical Pet Shirt. De kat krijgt uiteraard tijdens en na de operatie pijnstilling.

Mocht u geen sterilisatie willen vanwege de wens van een nestje of de krolsheid tijdelijk willen voorkomen dan is de poezepil een optie. Met deze hormoonmedicatie wordt de krolsheid onderdrukt, waardoor de poes niet vruchtbaar is op dat moment. Helaas geeft de poezepil geen 100% garantie dat de kat niet meer gedekt kan worden en deze kans wordt nog groter als een keer een pil vergeten wordt. Daarbij kleven aan de poezepil veel vervelende bijwerkingen:

Het is daarom een serieuze overweging om de kat de krolsheid gewoon door te laten maken in plaats van de poezepil te geven. Voorkom dan wel dat de kat naar buiten kan ontsnappen. Mocht het toch gewenst zijn om de krolsheid te voorkomen (bijvoorbeeld omdat er een ongecastreerde kater in huis is) dan adviseren wij alleen de poezepil voor korte termijn te gebruiken, omdat de kansen op bijwerkingen sterk toenemen naarmate het medicijn langer wordt gebruikt.

Castratie kater

Katers zijn vanaf vrij jonge leeftijd vruchtbaar; meestal vanaf 5-6 maanden, maar soms zelfs al eerder. Castratie bij de kater kan meerdere redenen hebben:

  • Sproeien in huis
  • Langer en vaker weg van huis (territorium wordt groter)
  • Meer agressiviteit naar andere katers en daardoor ook meer kans op vechtwonden en gevaarlijke ziektes zoals kattenaids (FIV) en kattenleukemie (FeLV)
  • Vruchtbaarheid: zal snel voor veel nakomelingen kunnen zorgen
  • De urine heeft een penetrante katergeur

Over het algemeen is het voor de meeste mensen niet acceptabel om een ongecastreerde kater in huis te hebben. Met name het sproeigedrag kan hele vervelende vormen aannemen en eenmaal aangeleerd is het maar de vraag of de kat het weer afleert na de castratie. Ook kan het wegloopgedrag tot vervelende situaties leiden: jaarlijks raken 30000 dieren hun huis kwijt en een deel daarvan raakt tijdens deze zwerftocht verwond. Daarvan is het overgrote deel ongecastreerde katers. Met name als de krolse poezen weer buiten komen, komt dit gedrag naar boven.

Nadelen van een castratie bij katers:

  • Operatie onder algehele narcose (weliswaar heel kort)
  • Stofwisseling verandert; daardoor de neiging tot overgewicht
  • Er lijkt een toename te zijn van de kans op het ontwikkelen van blaasontsteking

Wij adviseren om katers op een leeftijd van 5-6 maanden te laten castreren. Op deze manier voorkomt u in de meeste gevallen dat katers al bepaalde gedragingen aangeleerd hebben. Na de castratie kunt u het beste overgaan op een speciaal dieet om overgewicht te voorkomen. Dit kan met bijvoorbeeld Hill's Vetessentials, speciaal voor de gecastreerde en gesteriliseerde kat. Dit heeft als bijkomend voordeel dat dit ook een voorkomend dieet is voor blaasgruis.

De castratie van een kater houdt in dat er twee kleine snedes over de beide testikels worden gemaakt. Deze worden afgebonden ter hoogte van de zaadstreng en de bloedvaten. Daarna worden de testikels verwijderd. De wondjes blijven na de operatie open, maar deze sluiten spontaan binnen 1-2 dagen. De kat hoeft meestal geen kraag om, tenzij u merkt dat hij er toch veel aan gaat zitten. Het is wel verstandig om iedere dag even onder de staart te kijken, de eerste dagen na de operatie, om te zien of alles er normaal uitziet. Katers zijn de volgende dag meestal weer zichzelf en krijgen na een eenmalige injectie op de praktijk ook geen pijnstilling meer mee naar huis.