Fret: Bijniertumoren

De bijnieren zijn hormoonklieren die in de buurt van de nieren liggen. Deze klieren bestaan uit verschillende lagen die elk hun eigen hormonen produceren. In het merg wordt bijvoorbeeld adrenaline gemaakt en in de verschillende lagen van de schors worden onder andere stresshormoon (cortisol), geslachtshormonen en hormonen die betrokken zijn bij de mineraalhuishouding geproduceerd. Wanneer de cellen uit deze hormoonklier zich ongeremd gaan delen ontstaat er een tumor, die ook hormonen aanmaakt. Vaak is dit een goedaardige tumor maar in enkele gevallen gaat het om een kwaadaardige tumor. Bijniertumoren komen bij fretten extreem vaak voor; 75% van de fretten ouder dan 3 jaar krijgt hiermee te maken.

Bijniertumoren bij fretten gedragen zich anders dan de bijniertumoren die we kennen van andere diersoorten. Bij honden, katten en mensen produceren deze tumoren voornamelijk teveel stresshormoon (cortisol) en veroorzaken zo de ziekte van Cushing. Bij fretten worden echter teveel geslachtshormonen geproduceerd: androgenen bij de mannelijke dieren en oestrogenen bij de vrouwelijke dieren.

Verschijnselen

  • Symmetrische kaalheid. De kaalheid begint op de flanken en breidt zich vervolgens uit over de gehele romp. Uiteindelijk kan de fret geheel kaal worden. De kaalheid kan gepaard gaan met jeuk. Ook de typische frettengeur kan weer sterker worden.
  • Aanhoudende loopsheid of terugkeer van loopsheid na sterilisatie. Een vrouwelijke fret (moer) blijft loops totdat zij gedekt wordt. Dit komt omdat de eisprong pas plaatsvindt na de dekking. Het kan echter ook een gevolg zijn van een bijniertumor. Ook kan een bijniertumor er voor zorgen dat een gesteriliseerde moer alsnog loops wordt. U ziet dit met name aan haar gedrag en aan de zwelling van de vulva.
  • Moeite met plassen. Bij de mannelijke fret (ram) wordt onder invloed van de geslachtshormonen de prostaat groter. Deze bevindt zich in het bekken en kan daardoor bij vergroting drukken op de urinebuis. Het duurt langer voordat uw fret is uitgeplast en het plassen kan ook pijnlijk zijn. Wanneer de plasbuis volledig wordt dichtgedrukt is dit een levensbedreigende situatie!
  • Terugkeer van seksueel gedrag na castratie. Ondanks dat uw ram is gecastreerd kan het seksuele gedrag terugkomen. Hij wordt dan agressiever naar zijn huisgenoten en kan de moer proberen te dekken of met haar slepen.

Sommige fretten laten minder duidelijke verschijnselen zien. Als u één van de verschijnselen opmerkt of u twijfelt, maak dan een afspraak ter controle.

Diagnose

Aan de hand van de ziekteverschijnselen en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Het is momenteel niet mogelijk om de diagnose met zekerheid vast te stellen. Bloedonderzoek of een echo van de buik kunnen meer aanwijzingen geven maar dit is niet altijd het geval. Het stellen van de diagnose gebeurt dan ook door andere oorzaken uit te sluiten.

Behandeling

Wanneer bij het lichamelijk of echografisch onderzoek van de buik een vergrote bijnier wordt gevonden kan deze operatief worden verwijderd. Dit is echter een gevaarlijke operatie die vervelende complicaties kan geven en waaraan uw fret zelfs kan overlijden. Een veilig en effectief alternatief is het plaatsen van een Suprelorin ®-implantaat. Dit implantaat wordt bij het wakkere dier onderhuids geplaatst en remt de vorming van geslachtshormonen. De tumor blijft aanwezig maar veroorzaakt nu geen klachten meer. Het implantaat werkt minimaal 16 maanden maar in de praktijk blijkt het vaak 3 tot 4 jaar werkzaam. Wanneer het implantaat is uitgewerkt kan een nieuwe worden geplaatst.

Prognose

In de meeste gevallen geeft het plaatsen van een Suprelorin ®-implantaat volledig herstel van de verschijnselen. Wanneer er onvoldoende verbetering optreedt kan uw fret alsnog worden geopereerd.

Preventie

Momenteel wordt er onderzoek gedaan aan de Universiteitskliniek voor Gezelschapsdieren of het plaatsen van een Suprelorin ®-implantaat het ontstaan van bijniertumoren kan voorkomen. Zodra de resultaten van dit onderzoek bekend zijn zullen we deze met u delen.