Elleboogdysplasie

De elleboog is het gewricht tussen de boven- en de onderarm. De bovenarm bestaat uit één bot (humerus), de onderarm uit twee botten (radius en ulna). Elleboogdysplasie is een verzamelnaam voor vier verschillende erfelijke afwijkingen van de elleboog: LPC, LPA, OCD en incongruentie. Allen leiden uiteindelijk tot het ontwikkelen van gewrichtsslijtage (artrose).

Anatomie van de elleboog:
a - bovenarmbeen (humerus)
b - spaakbeen (radius)
c - ellepijp (ulna)
d - processus anconeus
e - processus coronoideus

Los processus coronoideus (LPC)
Het processus coronoideus is een botuitsteeksel aan de binnenzijde van de elleboog en hoort vast te zitten aan de ulna. Wanneer dit stukje los komt te liggen is er sprake van een LPC. Het losliggende stukje veroorzaakt pijn en ontsteking van het gewricht en op den duur artrose. Deze aandoening komt met name voor bij snelgroeiende pups van bepaalde grote hondenrassen.

Verschijnselen
Als eerste valt kreupelheid aan één of beide voorpoten op. Dit kan uitbreiden naar een zwelling van de elleboog, die zacht (weke delenzwelling) of hard (artrose) kan aanvoelen. Het ontstaat vaak op jonge leeftijd (5 maanden leeftijd tot ruim een jaar), sommige honden krijgen pas op latere leeftijd klachten (rond 7 jaar). Het stukje kan geheel of gedeeltelijk afbreken, daarnaast bestaan er mengvormen.

Diagnose
Op basis van de verschijnselen en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Op een röntgenfoto kan vervolgens het LPC worden aangetoond. Hiervoor zijn meerdere foto’s nodig in verschillende richtingen. Naast het LPC kan ook eventuele artrose worden vastgesteld. Bij sommige dieren is het noodzakelijk dat deze foto’s onder een roesje worden gemaakt. Ter vergelijking en omdat LPC  vaak beiderzijds voorkomt worden van beide ellebogen röntgenfoto’s gemaakt.

Rontgenfoto: pijl wijst naar LPC

Behandeling
Afhankelijk van de leeftijd en de hoeveelheid artrose kan worden besloten het LPC operatief te verwijderen. Dit wordt door een orthopedisch specialist gedaan. Wanneer er al veel artrose bestaat kan het zijn dat een operatie niet meer zinvol is. In dat geval kan de behandeling uit pijnstilling bestaan. Daarnaast wordt speciale dieetvoeding aangeraden, waaraan extra omega-3-vetzuren en bouwstoffen van het kraakbeen zijn toegevoegd. Het is belangrijk dat uw dier in beweging blijft: rechtlijnig (wandelen/rennen in een rechte lijn) en een continue hoeveelheid. Als laatste is het belangrijk uw hond op gewicht te houden, zodat de gewrichten minder worden belast.

Los processus anconeus (LPA)
Het processus anconeus is een botuitsteeksel aan de voorkant van de ulna dat in de humerus scharniert. Wanneer dit los komt te liggen is er sprake van een LPA. Het losliggende stukje veroorzaakt pijn en ontsteking van het gewricht en op den duur artrose. Het kan ontstaan door trauma of door een groeistoornis in de radius of ulna. Dit kan alleen ontstaan voor de leeftijd van 5 maanden, omdat daarna het uitsteeksel is vastgegroeid aan de ulna.

Verschijnselen
Als eerste valt kreupelheid aan één of beide voorpoten op. Dit kan uitbreiden naar een zwelling van de elleboog, die zacht (weke delenzwelling) of hard (artrose) kan aanvoelen. Het ontstaat op jonge leeftijd (5 maanden leeftijd tot ruim een jaar).

Diagnose
Op basis van de verschijnselen en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Op een röntgenfoto kan vervolgens het LPA worden aangetoond. Hiervoor zijn meerdere foto’s nodig in verschillende richtingen. Naast het LPA kan ook eventuele artrose worden vastgesteld. Bij sommige dieren is het noodzakelijk dat deze foto’s onder een roesje worden gemaakt. Ter vergelijking en omdat LPA beiderzijds kan voorkomen worden van beide ellebogen röntgenfoto’s gemaakt.

Rontgenfoto: elleboog met LPA en arthrose

Behandeling
Er bestaan twee verschillende behandelingen. Als eerste kan het LPA uit het gewricht worden verwijderd. Als tweede kan het LPA worden vastgezet op de oorspronkelijke plaats. Beide operaties worden door een orthopedisch specialist gedaan. De oorzaak bepaalt welke behandeling mogelijk is. Wanneer er al veel artrose bestaat kan het zijn dat een operatie niet meer zinvol is. In dat geval kan de behandeling uit pijnstilling bestaan. Daarnaast wordt speciale dieetvoeding aangeraden, waaraan extra omega-3-vetzuren en bouwstoffen van het kraakbeen zijn toegevoegd. Het is belangrijk dat uw dier in beweging blijft: rechtlijnig (wandelen/rennen in een rechte lijn) en een continue hoeveelheid. Als laatste is het belangrijk uw hond op gewicht te houden, zodat de gewrichten minder worden belast.

Osteochondrose dissecans (OCD)
Bij deze aandoening is er sprake van een afwijkende kraakbeenrijping. Een kraakbeenflap komt los te liggen van het binnenste glijvlak van de humerus. Dit geeft pijn en ontsteking van de elleboog en op den duur heftige artrose. Behalve in de elleboog kan OCD voorkomen in de schouder, enkel en de knie. Het wordt veroorzaakt door snelle groei en verkeerde voeding.

Losse kraakbeenflap (blauw)

Verschijnselen
Als eerste valt kreupelheid aan één of beide voorpoten op. Dit kan uitbreiden naar een zwelling van de elleboog, die zacht (weke delenzwelling) of hard (artrose) kan aanvoelen. Het ontstaat vaak op jonge leeftijd (5 maanden leeftijd tot ruim een jaar), sommige honden krijgen pas op latere leeftijd klachten (rond 7 jaar).

Diagnose
Op basis van de verschijnselen en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Op een röntgenfoto kan vervolgens het OCD worden aangetoond. Hiervoor zijn meerdere foto’s nodig in verschillende richtingen. Naast het OCD kan ook eventuele artrose worden vastgesteld. Bij sommige dieren is het noodzakelijk dat deze foto’s onder een roesje worden gemaakt. Ter vergelijking en omdat OCD beiderzijds kan voorkomen worden van beide ellebogen röntgenfoto’s gemaakt.

Behandeling
Afhankelijk van de leeftijd en de hoeveelheid artrose kan worden besloten de losliggende kraakbeenflap operatief te verwijderen. Het afwijkende kraakbeen wordt gecuretteerd. Dit wordt door een orthopedisch specialist gedaan. Wanneer er al veel artrose bestaat kan het zijn dat een operatie niet meer zinvol is. In dat geval kan de behandeling uit pijnstilling bestaan. Daarnaast wordt speciale dieetvoeding aangeraden, waaraan extra omega-3-vetzuren en bouwstoffen van het kraakbeen zijn toegevoegd. Het is belangrijk dat uw dier in beweging blijft: rechtlijnig (wandelen/rennen in een rechte lijn) en een continue hoeveelheid. Als laatste is het belangrijk uw hond op gewicht te houden, zodat de gewrichten minder worden belast.

Incongruentie
Dit betekent dat de verschillende onderdelen van de elleboog niet goed in elkaar passen. Het kan ontstaan door ongelijke groei van de radius en de ulna, waardoor één van beide te kort blijft. Dit veroorzaakt pijn en ontsteking van de elleboog en op den duur artrose.

Verschijnselen
Als eerste valt kreupelheid aan één of beide voorpoten op. Dit kan uitbreiden naar een zwelling van de elleboog, die zacht (weke delenzwelling) of hard (artrose) kan aanvoelen. Het ontstaat op jonge leeftijd (5 maanden leeftijd tot ruim een jaar). Daarnaast kunnen nog andere verschijnselen opvallen, door bijkomende problemen. Wanneer de radius te kort is wordt de ulna overbelast. Hierdoor kan een LPC ontstaan. Wanneer de ulna te kort is wordt de radius overbelast. Hierdoor kan een LPA ontstaan.

Diagnose
Op basis van de verschijnselen en de bevindingen bij het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Op een röntgenfoto kan vervolgens de incongruentie worden aangetoond. Hiervoor zijn meerdere foto’s nodig in verschillende richtingen. Naast de incongruentie kan ook eventuele artrose worden vastgesteld. Bij sommige dieren is het noodzakelijk dat deze foto’s onder een roesje worden gemaakt. Ter vergelijking en omdat incongruentie beiderzijds kan voorkomen worden van beide ellebogen röntgenfoto’s gemaakt.

De kop van de humerus (rechtsboven)
past niet mooi in de kom van de radius en ulna (onder):
er ontstaat een 'stapje' in het gewricht

Behandeling
Afhankelijk van de leeftijd en de hoeveelheid artrose kan worden besloten de incongruentie operatief te behandelen. Tevens kunnen een bijkomend LPC of LPA worden behandeld. Dit wordt door een orthopedisch specialist gedaan. Wanneer er al veel artrose bestaat kan het zijn dat een operatie niet meer zinvol is. In dat geval kan de behandeling uit pijnstilling bestaan. Daarnaast wordt speciale dieetvoeding aangeraden, waaraan extra omega-3-vetzuren en bouwstoffen van het kraakbeen zijn toegevoegd. Het is belangrijk dat uw dier in beweging blijft: rechtlijnig (wandelen/rennen in een rechte lijn) en een continue hoeveelheid. Als laatste is het belangrijk uw hond op gewicht te houden, zodat de gewrichten minder worden belast.