Een nieuwe kat introduceren

Katten zijn van nature solitair levende dieren. Een kater heeft vaak een groot territorium, vooral als hij niet is gecastreerd. Poezen hebben een kleiner territorium. Binnen hun territorium leven katten het liefst alleen, hoewel sommigen elkaars aanwezigheid wel verdragen. In veel huishoudens in Nederland worden echter meerdere katten bij elkaar gehouden: 35% van de kattenhouders hebben 2 katten, 40% van de kattenhouders meer dan 2 katten.

Een huishouden met meerdere katten kan behoorlijk wat stress opleveren. Stress kan vervolgens weer leiden tot gedragsproblemen als angst, agressie, sproeien en onzindelijkheid. Daarnaast loopt een gestresste kat een groter risico op het ontwikkelen van ziektes, zoals een blaasontsteking of een bacteriële of virale infectie.

Voor verwante katten geldt dat ze elkaar makkelijker accepteren. Vooral als kittens samen opgroeien kunnen zij goed samenleven. Ook katten die gewend zijn aan andere katten kunnen een nieuwe kat goed accepteren. Maar elke verandering in het sociale leven van een kat kan stress opleveren. Als katten bij de introductie al vechten zal de band daarna nooit meer herstellen en zal er sprake blijven van chronische stress. Denk daarom vooraf goed na over het introduceren van een nieuwe kat.

Als u toch een nieuwe kat wilt introduceren vraagt dit om enige voorbereiding. Van tevoren kunt u een aparte ruimte inrichten met een kattenbak, water en voer voor de nieuwe kat. Denk ook aan een aantal rust- en schuilplaatsen. In deze ruimte kunt u een feromoonverdamper ophangen (Feliway ®). Feromonen zijn rustgevende stoffen die katten uitscheiden in hun kinklieren en moederpoezen ook bij hun melkklieren. Als een kat kopjes geeft of als een moederpoes melk geeft worden zo kalmerende signalen afgegeven. Door deze te verspreiden in een ruimte voelt een kat zich hierin sneller op zijn gemak. De verdamper moet minimaal 4 weken inwerken en moet dus al ruim van tevoren worden opgehangen. De nieuwe kat kan in de aparte ruimte worden gehouden tot hij normaal eet en rust en aan de eigenaar gewend is. Pas dan is hij zover dat hij aan de andere kat(ten) kan worden geïntroduceerd. Het doel van de introductie is niet vriendschap maar acceptatie, hoewel vriendschap mooi meegenomen is.

Stap 1: geuren introduceren
Aangezien katten elkaar herkennen aan hun geur kunt u eerst de geuren van de katten aan elkaar introduceren. Hiervoor aait u de katten met een doekje. Let op dat elke kat zijn eigen geurdoekje krijgt. Aai met het doekje over de wangen, de flank en de staartbasis. Doe de doekjes daarna in aparte plastic zakjes met de naam van de kat erop. Als u de nieuwe kat eten geeft kunt u het doekje met de geur van de huidige kat om uw hand doen en de kat eraan laten ruiken. Als de kat hier agressief op reageert (blazen of grommen) trekt u uw hand terug en probeert u het een dag later opnieuw. Uiteindelijk went de kat zo aan de geur van de ander. Op dezelfde wijze laat u uw huidige kat wennen aan de geur van de nieuwe kat. Wanneer de katten langs de doekjes wrijven of deze negeren is de eerste stap geslaagd.

Stap 2: geuren uitwisselen
U doet de doekjes bij elkaar in een plastic zakje en mengt op deze manier de geuren van de katten. De doekjes doet u weer om uw hand als u de katten eten geeft. Op het moment dat ze langs de doekjes wrijven of deze negeren kunt u uw eigen handen inwrijven met de doekjes. Wanneer de kat u begroet zal de kat zichzelf inwrijven met de geur van de andere kat. U kunt ook voorwerpen of uw benen met het doekje inwrijven. U kunt de katten ook na elkaar aaien zonder uw handen te wassen, zodat de geur nog vertrouwder wordt. Wanneer de katten langs de doekjes, handen en voorwerpen wrijven of deze negeren is ook deze stap geslaagd.

Stap 3: verkennen en associëren
De nieuwe kat kan de gelegenheid krijgen om de rest van de woning te bezoeken. De huidige kat wordt op dat moment opgesloten in de ruimte van de nieuwe kat. Voorkom hierbij dat de katten elkaar tegenkomen! De nieuwe kat kan nu het huis verkennen en alvast vlucht- en schuilplaatsen zoeken. Daarnaast kan de kat de rest van de woning gaan associëren met een beloning, zoals een aai, spelletje, kattensnoepje of lief woord. Vervolgens kan deze beloning steeds een stapje dichter bij de dichte deur worden gegeven. Wanneer deze bij de deur kan worden gegeven en de kat vertrouwd is met de woning kan de laatste stap worden gezet.

Stap 4: onder toezicht bij elkaar
Als laatste kunnen de katten aan elkaar worden voorgesteld. Zet ze niet gelijk naast elkaar, maar zorg dat ze elkaar van een afstandje kunnen zien. U kunt een glazen deur of een hordeur tussen de beide katten laten, of de deur op een kier laten. Geef ze een beloning als ze geen agressie of angst laten zien en belemmer het zicht op elkaar weer. De beloning kan vervolgens steeds dichter bij de deur worden gegeven. Als laatste kunt u de katten onder toezicht steeds langer bij elkaar laten.

De gehele introductietijd kan een paar weken tot enkele maanden duren. Overhaast het proces niet en let goed op tekenen van angst of agressie. Mocht het stappenplan geen succes hebben kunt u het beste contact opnemen met een gedragsspecialist.

Als laatste nog enkele algemene tips voor een rustig huishouden met meerdere katten:

  • Zorg ervoor dat de katten elkaar kunnen mijden. Hiervoor kunt u meerdere vlucht- en rustplekken creëren,  liefst op hoge plekken. Zo kunnen ze zelf confrontaties uit de weg gaan en voelen alle katten zich veilig.
  • Geef de katten meerdere voer- en drinkbakjes. Als u de katten gescheiden voert kan er geen onderlinge strijd ontstaan en heeft u gelijk goed zicht op het eetgedrag van elke kat afzonderlijk.
  • Zorg ook voor voldoende kattenbakken. Een stelregel hiervoor is dat er altijd 1 kattenbak meer is dan er katten zijn. Zo voorkomt u dat een kat door sociale stress buiten de kattenbak zijn behoefte doet.
  • Straf angstig of agressief gedrag niet af. Het is beter om dit te negeren en juist alleen positief gedrag te belonen. Een beloning kan bestaan uit een kattensnoepje, een spelletje, een aai of een lief woord zeggen met een vrolijke hoge stem.
  • Laat de katten zelf de rangorde bepalen. Meng u niet in de strijd en geef alle katten voldoende aandacht.

Bron: Vedias info nr 4-2011