Dracht

De meeste honden hebben weinig begeleiding nodig bij de dracht. Vaak gaat de dekking vanzelf (soms zelfs per ongeluk!) en verloopt de dracht zonder problemen. Ook de bevalling (partus) verloopt vaak zonder problemen. Enkele rassen lopen meer risico op complicaties tijdens de partus, zoals de Chihuahua en de Franse Bulldog. De pups hebben een relatief grote schedel en de teef heeft een relatief smal bekken. Dit kan ervoor zorgen dat de pups niet op natuurlijke wijze geboren kunnen worden. In dat geval is een keizersnede noodzakelijk.

De cyclus
Bij de teef bestaan 4 verschillende fasen: anoestrus, pro-oestrus, oestrus en dioestrus. De anoestrus is de fase waarin de teef niet onder invloed van hormonen lijkt te zijn. Tussen elke loopsheid zit gemiddeld 7 maanden. De loopsheid bestaat uit de overige drie fases:

  • Pro-oestrus: de teef is aantrekkelijk voor reuen. De vulva zwelt op en er komt rode uitvloeiing uit. Ze is echter nog niet bereid om te paren. Deze fase duurt gemiddeld 9 dagen.
  • Oestrus: de teef is wel bereid om te paren. De vulva-uitvloeiing wordt helder en kan verdwijnen. Deze fase duurt gemiddeld 9 dagen.
  • Dioestrus (drachtfase): deze vind na elke loopsheid plaats, ook als de teef niet drachtig is. De vulvazwelling neemt af, de vulva-uitvloeiing verdwijnt en de teef is niet meer aantrekkelijk voor reuen. Dit is ook de fase waarin schijndracht kan optreden. Deze fase duurt gemiddeld 70 dagen.

De dekking
Om te controleren of uw teef gezond is kunt u haar laten onderzoeken door uw dierenarts. Er wordt gelet op anatomische afwijkingen en op haar conditie. Bij sommige rassen is een (bloed)onderzoek op genetische afwijkingen vereist. Zo controleren we niet alleen of uw eigen dier gezond is maar houden we ook het ras gezond. De eerste loopsheid kunt u het beste afwachten zonder dekking. Zo kunt u extra controleren of uw teef gezond is en kan zij nog verder uitgroeien.

Wanneer de reu is uitgekozen en de teef loops is zijn er verschillende opties. U kunt de teef en de reu bij elkaar laten en hun reactie afwachten. Tussen dag 11 en 13 van de loopsheid is de optimale periode om te dekken. Als de teef zich laat dekken kan zij het beste om de dag worden gedekt tot zij dit niet meer toelaat. U kunt er ook voor kiezen om door middel van bloedonderzoek (Progesteron-bepaling) haar vruchtbaarheid te meten. Als het Progesteron boven de drempelwaarde is kunt u uw teef laten dekken. Dit is met name handig wanneer u naar het buitenland moet reizen voor de dekking.

Tijdens de dekking zijn de teef en de reu gedurende enkele minuten tot een uur aan elkaar gekoppeld. Wanneer deze koppeling niet plaatsvindt is de kans groot dat uw teef niet drachtig is.

De dracht
Gemiddeld duurt de dracht 63 dagen, wanneer wordt gerekend vanaf de eerste dekking. De exacte duur verschilt per teef en is afhankelijk van het ras, de nestgrootte en de leeftijd. Hoe groter het nest des te korter de draagtijd, hoe kleiner het nest des te langer de draagtijd. Vanaf dag 26 zijn de vruchtblazen in de buik te voelen of met een echo in beeld te brengen. Met een echo kan een dracht het beste worden bevestigd. Vanaf dag 45 zijn de pups zichtbaar op een röntgenfoto. Op de röntgenfoto kan worden geteld hoe groot het nest zal zijn.

Het aantal schedeltjes met ruggengraat is te tellen op een rontgenfoto.

U kunt een werpkist neerzetten vanaf het begin van de dracht. Zo kan uw teef alvast wennen en zal ze zich op haar gemak voelen. Een werpkist is een kist waar de teef makkelijk uit kan stappen, maar waar de pups niet zelf uit kunnen komen. Sommige teven vinden een overdekte werpkist prettig. Op de bodem kunt u een deken of handdoeken leggen. De kist moet op een rustige en tochtvrije plek staan.

Tijdens de dracht heeft uw teef veel energie nodig. Vanaf dag 35 kunt u meer voer gaan geven: bouw dit langzaam op tot 150% van haar normale behoefte aan het einde van de dracht. Na de bevalling heeft zij nog meer energie nodig: soms tot 300% van haar normale behoefte. U kunt dit het beste over meerdere porties verdelen.

Als uw teef bevalt tussen dag 55 en 58 spreken we van een vroeggeboorte. Vanaf dag 59 zijn de pups levensvatbaar. Als het nest uit 3 pups of minder bestaat wordt de kans op pupsterfte groter na dag 67 van de dracht. Bij 4 pups of meer geldt dit vanaf dag 70. Dit geldt alleen als de teef nog geen verschijnselen van een naderende partus laat zien.

De partus
Vanaf dag 55 kunt u twee tot viermaal daags de temperatuur opnemen. Hiermee kunt u bepalen wat haar eigen lichaamstemperatuur is (meestal 38 tot 39 graden Celsius) en kunt u de vordering van de partus in de gaten houden. De partus zelf bestaat uit drie verschillende fasen: voorbereiding, ontsluiting en uitdrijving. Zorg voor een rustige omgeving; wanneer de teef wordt gestoord kan zij de partus pauzeren.

  • Voorbereiding. Ze wordt onrustig en kan graafbewegingen maken. Dit gedrag wordt afgewisseld met normaal gedrag. Ze zal zich vaak likken, met name rond de vulva.
  • Ontsluiting. De teef heeft weeën. Deze beginnen 12 tot 24 uur voordat de pups geboren worden. De weeën zorgen ervoor dat de baarmoedermond wordt opgerekt. De teef zal weinig eten en soms zelfs wat braken. Ze moet vaker plassen en ontlasten. In deze fase zal ook de temperatuursdaling plaatsvinden. Wanneer de temperatuur daalt met een halve tot anderhalve graad zal de partus na 4 tot 6 uur starten en binnen 24 uur plaatsvinden.
  • Uitdrijving. De teef gaat met de weeën meepersen. Doordat een pup in de bekkenholte is ingedaald wordt deze reflex opgewekt. Ze kan liggend, staand of gehurkt persen. De geboorte van de eerste pup duurt het langst: tussen het begin van de uitdrijving en de geboorte kan 2 uur zitten. Wanneer de vruchtblaas zichtbaar wordt moet de pup binnen 30 minuten worden geboren. Tussen de pups zit 30 tot 60 minuten. Sommige teven nemen tussendoor een rustpauze, deze kan 1 tot 2 uur duren.

Na de geboorte van elke pup zal de teef de vliezen stukbijten, de navelstreng doorbijten en de pup gaan likken. Hierdoor wordt de pup droog, komt de ademhaling op gang en wordt de band tussen moeder en pup verzekerd. Help niet bij de geboorte zelf; u kunt de pup gemakkelijk beschadigen.

Als de teef de pups niet uit de vliezen bevrijdt moet u dit doen. Wrijf de pups schoon en droog met een handdoek.  Zorg ervoor dat de bek en de neus vrij zijn zodat de pup kan gaan ademen. Als de teef de navelstreng niet doorbijt moet deze na 10 minuten enkele centimeters van de buik worden afgebonden met een schone draad. Flosdraad kan hiervoor goed worden gebruikt. Daarna kan de navelstreng afgeknipt worden, het einde kunt u eventueel in jodium dopen. Leg de pup daarna bij de teef zodat deze op zoek kan gaan naar een tepel.

De placenta wordt meestal gelijk na de pup geboren. De teef hoeft deze niet op te eten; ze kan er diarree van krijgen. Beter kunt u ze verzamelen en weggooien.

De nazorg
Na het einde van de partus moeten alle pups binnen 12 tot 18 uur gaan drinken. De eerste melk zit vol met afweerstoffen en energie en is dus erg belangrijk. Zorg voor een warme omgeving (ongeveer 30 graden Celsius) gedurende de eerste levensweken. Wees voorzichtig met warmtedekens of –lampen; de pups kunnen zich hieraan verbranden.

De teef heeft nog tot 3 weken groene tot roodbruine uitvloeiing uit de vulva. Belangrijk is dat het fris ruikt en de teef gezond is. De melkklieren kunt u dagelijks controleren op melkproductie, abnormale zwelling en pijnlijkheid. De pups moeten vanaf de geboorte elke dag worden gewogen. Zij verdubbelen elke 10 tot 14 dagen in gewicht en mogen niet afvallen.

Problemen
Niet elke geboorte verloopt natuurlijk; soms is de hulp van uw dierenarts nodig. Deze kunt u (ook buiten openingstijden) inschakelen in de volgende gevallen:

  • Als de temperatuur 24 uur geleden is gedaald maar de partus is nog niet begonnen.
  • Als de teef een uur of twee zwak perst zonder dat er een vruchtblaas of pup zichtbaar wordt in de vulva.
  • Als de teef 30 minuten stevig en continu perst zonder dat er een vruchtblaas of pup zichtbaar wordt in de vulva.
  • Als er nog pups in de baarmoeder aanwezig zijn maar de teef perst al twee uur niet meer.
  • Als de teef ziek lijkt. Braken en diarree rond de partus is echter normaal.
  • Stinkende of vreemd gekleurde uitvloeiing of overmatig bloedverlies uit de vulva.

De pups moeten actief zijn en gelijk gaan drinken. Ook de teef moet goed bijkomen van de partus. In de volgende gevallen is de hulp van uw dierenarts nodig:

  • Als de pups niet gelijk gaan ademen of binnen 12 tot 18 uur niet goed gaan drinken.
  • Als de pups koud zijn.
  • Als de pups erg sloom zijn of afvallen.
  • Als de teef niet goed eet, sloom is of anderszins ziek lijkt.