Cryptorchidie

Ongeveer 10 dagen na de geboorte dalen de testikels af naar het scrotum. Op 8 weken leeftijd moeten beide testikels zijn ingedaald. Bij sommige dieren duurt dit iets langer. Cryptorchidie betekent dat één of beide testikels niet in het scrotum is ingedaald. Het komt voor bij ongeveer 13% van de reuen (met name bij kleine rassen) en is erfelijk. Bij katers komt het zeer zelden voor. Op 6 maanden leeftijd kan de diagnose met zekerheid worden vastgesteld.

Verschijnselen
Eén of beide testikels is niet voelbaar in het scrotum. Dit wordt standaard gecontroleerd wanneer u met uw dier voor de vaccinatie komt. Het kan zijn dat deze wel voelbaar is in de liezen of in het lieskanaal. Wanneer de testikel in de buikholte aanwezig is kan deze niet worden gevoeld.

Behandeling
Wanneer de testikel voelbaar is wordt geadviseerd om de reu te castreren. Dit kan vanaf 6 maanden leeftijd. Cryptorchidie is erfelijk en met uw dier mag niet meer worden gefokt. Daarnaast mag met de ouderdieren niet meer worden gefokt; de vader en moeder kunnen beiden drager zijn van deze genetische afwijking.

Wanneer de testikel in de buikholte zit zijn er andere opties:

  • Afwachten. Als er geen andere reden is voor castratie kunt u afwachten. Eventueel kunt u uw reu chemisch castreren: er wordt een hormoonimplantaat onder de huid gebracht dat de vorming van testosteron remt. Dit implantaat werkt 6 tot 12 maanden en kan daarna opnieuw worden ingebracht. Voor katers bestaat dit implantaat niet.
  • Buikoperatie. Het is mogelijk om de testikel operatief te verwijderen. Tijdens een buikoperatie wordt gezocht naar de testikel. Echter, het is niet altijd mogelijk om deze te vinden; de testikel is vaak afwijkend (niet volgroeid) en daarom moeilijk herkenbaar. 
  • Echo buik. Hiermee kan zonder operatie worden bepaald waar de testikel in de buik zich bevind. Dit is een specialistische handeling; u kunt hiervoor een verwijzing krijgen voor de betreffende specialist. Wanneer de lokatie van de testikel bekend is kan deze worden verwijderd.

Risico
De in de buikholte achtergebleven testikel kan tumoreus worden. Dit betekent dat in de testikel een gezwel ontwikkelt; dit heet een Sertoliceltumor. Het is een goedaardige tumor die zelden uitzaait. De kans dat deze tumor ontstaat blijkt kleiner te zijn dan men vroeger altijd dacht; het risico hierop is net zo groot als het risico van de operatie. Vandaar dat een cryptorch dier tegenwoordig niet meer standaard wordt gecastreerd.

Links: normale testikel
Rechts: testikel vergroot door tumor

Verschijnselen

  • Bleke slijmvliezen en/of verminderd uithoudingsvermogen. De helft van de Sertoliceltumoren produceert vrouwelijke hormonen (oestrogeen). Deze hormonen onderdrukken in het beenmerg de aanmaak van rode bloedcellen en veroorzaken zo een bloedarmoede.
  • Gevoeligheid voor infecties. In het beenmerg worden ook witte bloedcellen gemaakt. Als dit wordt onderdrukt wordt uw dier gevoeliger voor infecties.
  • Buikpijn en/of dikke buik. Door vergroting van de testikel kan een dier problemen krijgen wanneer deze organen verdrukt. De dikte kan voelbaar zijn in de buik.

Vaak vallen de verschijnselen snel op, maar sommige dieren laten minder duidelijke verschijnselen zien. Als u één van de verschijnselen opmerkt of u twijfelt, maak dan gerust een afspraak ter controle.

Behandeling
De behandeling bestaat uit het verwijderen van de tumor en castratie. De verschijnselen zullen daarna verdwijnen. Deze tumor zaait zelden uit.