Kat: Blaasontsteking

Bij katten komt regelmatig blaasontsteking voor. Het is onderdeel van een complexe aandoening van de lagere urinewegen (blaas en plasbuis) bij de kat, samengevat onder de afkorting FLUTD. Dit staat voor Feline Lower Urinary Tract Disease. De meest voorkomende oorzaken zijn:

  1. FIC (Feline Idiopathische Cystitis): 60% van de gevallen
  2. Stenen en kristallen: 19% van de gevallen
  3. Urinebuisverstopping, -plug: 15% van de gevallen
  4. Bacteriën: 1% van de gevallen
  5. Overig: aangeboren afwijking, poliep, tumor

FIC betekent dat er sprake is van een blaasontsteking met een onbekende oorzaak. Vermoedelijk spelen stress, onvoldoende lichaamsbeweging en overgewicht een belangrijke rol in het ontstaan hiervan. Stenen en kristallen ontstaan doordat bepaalde zouten uit de voeding neerslaan in de urine. Deze zoutkristallen kunnen aangroeien tot stenen. Beiden veroorzaken irritatie van de blaaswand door het beschadigen van de blaaswand en de urinebuiswand. In het ergste geval veroorzaken ze een verstopping van de urinebuis, waardoor de kat niet meer kan plassen. Omdat dit met name voorkomt bij katers noemen we dit ook wel een plaskater. Neem in dat geval direct contact op met de (dienstdoende) dierenarts, dit is altijd een spoedgeval! De blaas blijft zich namelijk vullen met urine; wanneer hij dit niet kwijt kan ontstaat er (onherstelbare) nier- en blaasschade of krijgt hij last van hartritmestoornissen.

Verstopping van de plasbuis door stenen of kristallen

Verschijnselen

  • Regelmatig in huis of op ongewone plaatsen plassen. Vaak valt dit als eerste op, maar het wordt meestal geïnterpreteerd als een gedragsprobleem. De kat zit in een gespannen houding en kan mauwen of klagen tijdens het persen.
  • Bloed in de urine. In de kattenbak vind u rode verkleuring van het kattengrit of u ziet een oranje tot rode waas over de urine.
  • Kleine beetjes plassen. Ondanks dat uw kat lang zit te persen komt er maar een beetje urine uit de blaas.
  • Algehele malaise. Uw kat maakt een zieke indruk. Hij wordt slomer of juist rusteloos waarbij hij soms klagend mauwt. Soms wilt de kat niet meer eten.

De meeste katten laten duidelijke verschijnselen zien, maar soms zijn deze wat minder goed zichtbaar. Als u één van de verschijnselen opmerkt of u twijfelt, maak dan gerust een afspraak ter controle.

Diagnose
Aan de hand van de ziekteverschijnselen en het lichamelijk onderzoek kan een vermoedelijke diagnose worden gesteld. Deze moet worden bevestigd met urineonderzoek. Dit gebeurt direct in onze kliniek. Het is handig als u wat urine kunt meenemen.

U kunt urine opvangen door de kattenbak (zonder zeep!) schoon en droog te maken en te vullen met speciaal kattengrit dat geen vocht opneemt (Katkor ®). Dit kunt u aan de balie kopen; er zit een handige pipet bij om de urine mee op te zuigen en een buisje om de urine in te bewaren. De urine moet zo vers mogelijk zijn om een goede diagnose te kunnen stellen. Lukt dit niet dan kan eventueel tijdens de afspraak urine worden verzameld.

Om een bacteriële ontsteking te bevestigen is een urinekweek nodig. Deze kweek vindt in de praktijk plaats. Wanneer uw kat wordt verdacht van een blaassteen, aangeboren afwijking, poliep of tumor wordt er een röntgenfoto of echo van de blaas gemaakt.

Behandeling
Om de blaasontsteking te behandelen worden ontstekingsremmers ingezet. Uw kat moet veel drinken om de blaas goed te spoelen. Hiervoor kunt u bijvoorbeeld een waterfontein gebruiken, omdat veel katten graag stromend water drinken. U kunt ook speciaal blikvoer geven en dit aanlengen met water.

Daarnaast moet de oorzaak worden aangepakt. In het geval van een bacteriële ontsteking wordt uw kat behandeld met antibiotica. Dit komt echter maar in 1% van de gevallen voor en zal dus alleen worden gekozen als dit is aangetoond met een urinekweek.

Wanneer er in de urine kristallen worden gevonden zal uw kat dieetvoeding moeten krijgen. Dit zorgt ervoor dat de zuurgraad van de urine verandert zodat de kristallen worden opgelost. Daarnaast wordt het ontstaan van nieuwe kristallen voorkomen en het herstel van de blaaswand ondersteund. Het is belangrijk dat uw kat op vaste tijdstippen een afgemeten portie voer krijgt. Als er een steen in de blaas is aangetoond moet deze worden verwijderd door middel van een operatie. Soms is het mogelijk om stenen middels dieetvoeding op te lossen. Om te voorkomen dat er opnieuw stenen worden gevormd is andere dieetvoeding nodig.

In het geval van een aangeboren afwijking of een tumor zal worden bepaald of dit middels een operatie is te behandelen. Indien nodig kunt worden verwezen naar een specialist.

Verschillende typen blaasstenen

Wanneer er geen oorzaak wordt gevonden bestaat de behandeling uit het verkleinen van het risico dat de problemen terugkomen. In het geval van overgewicht moet uw kat afvallen. U kunt dit zelf doen door 25% minder voer te geven, of onder begeleiding van uw dierenarts of paraveterinair. Ook is het belangrijk om uw kat meer te laten bewegen, bijvoorbeeld door met hem te spelen. Stress kunt u wegnemen door onnodige veranderingen te vermijden en de kattenbak en eethoek altijd schoon te houden. Wanneer er meerdere katten in huis zijn kunt u extra kattenbakken plaatsen. Daarnaast zijn er nog diverse middelen om angst en stress te verminderen.

Als laatste kan het zijn dat uw kat ondersteunende medicatie nodig heeft. Bijvoorbeeld om de blaaswand te helpen herstellen of om de krampen die soms voorkomen bij een blaasontsteking te verhelpen (Cystease ®). Voor iedere patiënt wordt een persoonlijk behandelplan opgesteld.

Prognose
Vaak is deze aandoening goed te behandelen. Vooral wanneer de oorzaak bekend is en deze kan worden bestreden kan uw kat nog jaren genieten van een goed leven. Soms is het echter moeilijk om de juiste behandeling in te stellen, bijvoorbeeld omdat de oorzaak niet bekend is. Het kan dan een frustrerend probleem zijn. Dit kunt u natuurlijk bespreken met uw dierenarts, zodat er samen naar een oplossing kan worden gezocht.