Antibioticagebruik

Antibiotica zijn medicijnen die bacteriën doden of hun groei remmen. Hiermee kunnen diverse bacteriële infectieziekten bij mensen, dieren en planten worden bestreden. Niet alle antibiotica zijn effectief tegen alle bacteriën; er bestaan meer dan 15 verschillende types antibiotica die verschillen in hun chemische structuur en werking. Sommige antibiotica werken tegen meerdere soorten bacteriën, anderen tegen één soort bacterie.

Resistentie
Een bacterie is resistent wanneer bepaalde antibiotica deze niet meer of moeilijker kunnen bestrijden. Sommige bacteriën hebben een natuurlijke resistentie tegen bepaalde antibiotica (intrinsieke resistentie). Daarnaast kunnen bacteriën resistent worden door genetische veranderingen (verworven resistentie). Wanneer een antibioticum wordt ingezet wordt deze bacterie niet beïnvloed en kan zich blijven vermenigvuldigen. Ook kunnen deze genen onderling worden overgedragen zodat de resistentie zich verspreid naar andere (soorten) bacteriën.

Problemen
Een bacterie kan resistent worden tegen meerdere antibiotica (multiresistentie). Enkele bekende voorbeelden hiervan zijn MRSA en ESBL. Deze multiresistente bacteriën veroorzaken vaak problemen in ziekenhuizen, maar kunnen overal voorkomen. Ze kunnen worden overgedragen via menselijk contact, contact met dieren en via voedsel. Het gevaar is dat tegen deze bacteriën slechts een beperkt aantal of zelfs geen behandeling meer bestaat. De behandeling vraagt om meer zorg met alternatieve en duurdere antibiotica, welke vaak meer bijwerkingen hebben. Infecties met deze bacteriën veroorzaken daardoor langere ziekte of zelfs de dood.

Maatregelen
In diverse media is de laatste jaren aandacht voor multiresistente bacteriën. Het is niet alleen een probleem van de patiënt zelf, maar ook van de volksgezondheid. Daarnaast is het een wereldwijd probleem dat vraagt om een wereldwijde aanpak. Beheersing, bestrijding en voorkómen van resistentie kan worden bereikt door maatregelen te nemen. Deze maatregelen gelden voor alle betrokkenen: patiënten, patiënteigenaren, artsen en dierenartsen.

Patiënten en patiënteigenaren
Wanneer u of uw huisdier antibiotica krijgt voorgeschreven is het belangrijk dat u het advies van uw (dieren)arts opvolgt. Een kuur mag nooit worden ingekort en ‘restjes’ mag u nooit gebruiken zonder recept van uw (dieren)arts. Dit geldt niet alleen voor tabletten, maar ook voor veel oor- en oogzalven! Daarnaast is het voorkomen van infectie belangrijk. Hygiëne speelt een belangrijke rol: zorg ervoor dat u niet besmet wordt en dat u anderen niet besmet als u ziek bent. Daarnaast speelt vaccinatie een belangrijke rol: hiermee beschermt u uzelf, uw huisdier en de rest van de bevolking.

Artsen en dierenartsen
Antibiotica worden alleen voorgeschreven wanneer dit noodzakelijk is. Het is verboden om antibiotica preventief in te zetten, wat vroeger in de veehouderij veel voorkwam. Daarnaast speelt voorlichting een belangrijke rol: hoe kan infectie worden voorkomen en welke andere behandelingen zijn mogelijk. Communicatie is een belangrijk wapen in de strijd tegen multiresistentie!

Meer informatie kunt u vinden op onderstaande websites: